Hàng giả, thực phẩm bẩn và gian lận thương mại tiếp tục diễn biến phức tạp
Theo Ban Chỉ đạo 389 TP. Hà Nội, trong tháng 4/2026, thị trường hàng hóa trên địa bàn cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được duy trì đầy đủ, không xảy ra tình trạng khan hiếm hay biến động bất thường về giá cả. Tuy nhiên, phía sau bức tranh thị trường tương đối ổn định ấy, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn âm thầm diễn biến với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Một trong những lĩnh vực bị kiểm tra mạnh nhất là thực phẩm và hàng tiêu dùng liên quan trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng
Đáng chú ý, các đối tượng vi phạm hiện không chỉ hoạt động tại các chợ đầu mối, kho hàng hay tuyến vận chuyển truyền thống mà còn tận dụng mạnh mẽ môi trường thương mại điện tử để tiêu thụ hàng hóa vi phạm. Những hình thức bán hàng qua livestream, mạng xã hội hay sàn thương mại điện tử đang trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho hàng giả, hàng nhập lậu len lỏi đến tay người tiêu dùng.
Trong tháng 4, toàn thành phố đã kiểm tra 1.001 vụ việc có dấu hiệu vi phạm, xử lý 914 vụ. Trong đó có 99 vụ hàng cấm và hàng nhập lậu, 127 vụ hàng giả và 688 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế cùng nhiều hành vi vi phạm khác. Đặc biệt, lực lượng chức năng đã khởi tố 14 vụ án với 21 bị can, cho thấy nhiều đường dây vi phạm đã có dấu hiệu hoạt động chuyên nghiệp, có tổ chức.
Một trong những lĩnh vực bị kiểm tra mạnh nhất là thực phẩm và hàng tiêu dùng liên quan trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng. Đây cũng là nhóm hàng thường xuyên bị làm giả, thay đổi nhãn mác hoặc lưu thông không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Mới đây, lực lượng chức năng đã phát hiện và thu giữ 160 kg chân gà đông lạnh không có hóa đơn, chứng từ tại khu vực xã Quang Minh. Toàn bộ số hàng hóa không rõ nguồn gốc này đã bị buộc tiêu hủy nhằm tránh nguy cơ phát tán ra thị trường.
Tại chợ Long Biên, cơ quan chức năng tiếp tục phát hiện hơn 50 kg cá khô không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Đây đều là những mặt hàng tiêu thụ phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Không dừng lại ở đó, nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm hết hạn sử dụng cũng bị phát hiện trong thời gian gần đây. Điển hình là vụ khoảng 1,5 tấn bột mì quá hạn chuẩn bị được đưa ra thị trường tiêu thụ. Nếu không bị ngăn chặn kịp thời, những sản phẩm này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, thủ đoạn vi phạm hiện nay ngày càng tinh vi hơn. Nhiều đối tượng thay đổi bao bì, nhãn mác, giả mạo xuất xứ hàng hóa hoặc trà trộn hàng kém chất lượng vào các lô hàng hợp pháp nhằm đánh lừa người tiêu dùng.
Đáng lo ngại hơn, hàng giả hiện không chỉ xuất hiện ở các sản phẩm tiêu dùng thông thường mà còn len vào các nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe như thực phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và đồ uống. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải siết chặt công tác kiểm tra, giám sát thị trường trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng cao.
Tăng cường phối hợp liên ngành, siết quản lý cả thị trường truyền thống lẫn online
Trước diễn biến phức tạp của tình trạng buôn lậu và hàng giả, Hà Nội đang đẩy mạnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh, xử lý vi phạm.
Theo Ban Chỉ đạo 389 TP. Hà Nội, kết quả chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tháng 4 có sự đóng góp lớn từ cơ chế phối hợp liên ngành giữa quản lý thị trường, công an, hải quan, thuế và chính quyền địa phương.
Công an Hà Nội phát hiện 116 vụ việc liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu.
Trong đó, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 368 vụ, xử lý 300 vụ vi phạm. Công an Hà Nội phát hiện 116 vụ việc và khởi tố 14 vụ án. Hải quan khu vực I xử lý 138 vụ vi phạm liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu.
Đáng chú ý, lĩnh vực thuế đang trở thành một trong những “mặt trận” trọng điểm trong công tác chống thất thu ngân sách. Chỉ riêng trong tháng 4, cơ quan thuế Hà Nội đã xử lý 326 vụ vi phạm, truy thu hơn 156 tỷ đồng tiền thuế.
Các hành vi vi phạm phổ biến gồm kê khai sai doanh thu, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế và gian lận thuế giá trị gia tăng. Nhiều trường hợp kinh doanh online có doanh thu lớn nhưng không kê khai đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước cũng đã bị phát hiện.
Theo cơ quan chức năng, môi trường thương mại điện tử đang đặt ra nhiều thách thức mới cho công tác quản lý thị trường. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo, livestream bán hàng hoặc chia nhỏ đơn hàng để né tránh kiểm tra. Không ít trường hợp quảng cáo sai sự thật, bán hàng không rõ nguồn gốc nhưng rất khó truy vết do hoạt động chủ yếu trên không gian mạng.
Trong bối cảnh đó, Hà Nội đang tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác giám sát, phân tích dữ liệu và theo dõi hoạt động kinh doanh trực tuyến. Các lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu liên ngành nhằm kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Song song với hoạt động kiểm tra, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân và doanh nghiệp cũng được chú trọng. Nhiều chương trình hướng dẫn nhận diện hàng giả, hàng nhái, cảnh báo nguy cơ mua phải sản phẩm không rõ nguồn gốc đang được triển khai tại các địa bàn dân cư và trên môi trường số.
Các chuyên gia cho rằng, cuộc chiến chống hàng giả sẽ khó đạt hiệu quả nếu chỉ dựa vào nỗ lực của cơ quan chức năng. Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra và xử phạt nghiêm minh, cần xây dựng ý thức tiêu dùng an toàn trong cộng đồng.
Người tiêu dùng cần chủ động lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, kiểm tra tem nhãn, hóa đơn và ưu tiên mua hàng tại các địa chỉ uy tín. Đồng thời, doanh nghiệp chân chính cũng cần tích cực phối hợp với cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin, nhận diện sản phẩm giả mạo và bảo vệ thương hiệu.
Kết luận
Việc Hà Nội phát hiện hơn 1.000 vụ vi phạm và thu nộp ngân sách hơn 231 tỷ đồng chỉ trong một tháng cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của các lực lượng chức năng trong cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy các hành vi vi phạm đang ngày càng tinh vi, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội. Nếu không có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng, hàng giả và hàng kém chất lượng sẽ tiếp tục len lỏi vào thị trường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, môi trường kinh doanh và uy tín hàng hóa Việt Nam.
Người tiêu dùng cần nâng cao ý thức cảnh giác với hàng giả và hàng kém chất lượng
Trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng và hoạt động mua sắm trực tuyến phát triển mạnh, việc xây dựng một “lá chắn” chống hàng giả hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội.
