Các nhóm ngành xuất khẩu phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, cạnh tranh thuần túy về giá sẽ chịu sức ép lớn hơn
Hiện nay, hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ đang chịu mức thuế tạm thời 10%, có hiệu lực từ ngày 24-2, theo sắc lệnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ký hôm 20-2. Động thái này được đưa ra ngay sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế từng được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Liên quan đến chính sách thuế mới, nhiều chuyên gia nhận định một số ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ có thể chịu tác động đáng kể.
Ông Lê Đức Anh, chuyên gia phân tích cấp cao tại Công ty CP Đầu tư FinSuccess, cho rằng ngành điện tử và thiết bị viễn thông là lĩnh vực chịu ảnh hưởng phức tạp nhất. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu điện tử của Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 50 tỉ USD, đứng đầu trong các nhóm hàng.
Theo ông Đức Anh, một số sản phẩm điện tử được liệt kê trong danh mục miễn trừ Annex II như điện thoại thông minh, máy tính xách tay và linh kiện phục vụ trung tâm dữ liệu AI sẽ không bị áp thuế bổ sung do tính thiết yếu với nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn có thể đối mặt với mức thuế lên tới 25% nếu chứa mạch tích hợp logic thuộc diện điều tra liên quan đến ngành bán dẫn.
Đối với ngành gỗ, các doanh nghiệp Việt Nam đang chịu áp lực từ "gọng kìm" pháp lý, vừa là thuế nhập khẩu, vừa là các cuộc điều tra về an ninh quốc gia đối với lâm sản. Trong khi đó, ngành thép gần như không bị ảnh hưởng thêm do tỉ trọng xuất khẩu sang Mỹ đã giảm về mức rất thấp.
Ngành dệt may được đánh giá có triển vọng tích cực hơn. Năm 2025, xuất khẩu dệt may đạt 46 tỉ USD, tăng 7% so với năm trước, riêng thị trường Mỹ tăng khoảng 10%. Việc thuế nhập khẩu giảm xuống 15% được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tiêu thụ hàng may mặc tại Mỹ.
Với ngành thủy sản, các chuyên gia cho rằng mức thuế mới 15% có tác động tương đối tích cực do tạo mặt bằng thuế đồng đều giữa các quốc gia xuất khẩu. Trước đó, Việt Nam chịu mức thuế cao hơn một số đối thủ ở mặt hàng tôm, nhưng thấp hơn ở cá tra và cá rô phi.
Ở góc nhìn trung hạn, bà Nguyễn Minh Anh, chuyên viên phân tích ngành xuất nhập khẩu tại Công ty CKG Việt Nam, nhận định xuất khẩu Việt Nam có thể bước vào giai đoạn điều chỉnh mang tính chọn lọc. Những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ và cạnh tranh chủ yếu bằng giá sẽ chịu sức ép cao hơn, trong khi các doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, tận dụng tốt các FTA và nâng cao giá trị gia tăng sẽ có khả năng duy trì tăng trưởng ổn định.
Ông Hoàng Huy, chuyên gia phân tích cấp cao của Công ty Chứng khoán Maybank, cho rằng việc Mỹ áp thuế 15% mang tính tạm thời, không làm thay đổi định hướng chiến lược dài hạn trong quan hệ thương mại Mỹ - Việt Nam. Rủi ro từ mức thuế mới chủ yếu mang tính kỹ thuật và ngắn hạn, trong khi triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc vào kết quả đàm phán song phương giữa hai nước.
